Deze les is ook achtergrondkennis voor de geïnteresseerden.
Hoe actief je bent en hoeveel je beweegt, heeft een grote invloed op je totale energieverbruik. In je cliëntsheet vragen we je ook om je activiteitsniveau, de PAL-waarde te selecteren, om deze reden.
PAL staat voor Physical Activity Level. Loop of fiets je veel, of zit je vrij veel vanwege je werk? Door deze PAL/waarde te gebruiken, dekken we hiermee een belangrijke factor van je energieverbruik: EAT.
Wat is EAT?
EAT staat voor Exercise Activity Thermogenesis. Hieronder verstaan we: de energie die je verbruikt met sporten en beweging, zoals wandelen, fietsen, roeien, fitnessen etc.
Uiteraard zou je ook alles los uit kunnen rekenen, maar we houden het in dit programma wat dat betreft lekker simpel.
Er is echter nog een zeer belangrijke en invloedrijke factor op je energieverbruik, namelijk NEAT.
Wat is NEAT?
NEAT staat voor Non Exercise Activity Thermogenesis. Hieronder valt alle beweging die je meestal vooral onbewust uitvoert.
NEAT omvat het energieverbruik voor alle andere soorten beweging die je je maar kunt voorstellen. Het rondlopen in je huis, tikken met je vingers, traplopen, zitten, je houding behouden, de was doen, met je voet wiebelen, friemelen met je haar, etc. Alles dus.
Dit is dus ook de meest variabele factor binnen de energiebalans en het allerbelangrijkste om rekening mee te houden.
Als je de uitleg zometeen hebt begrepen en NEAT begrijpt, dan zul je antwoord kunnen geven op veel vragen uit je dieetverleden, gokken we zo.
Zelfs bij mensen die héél veel sporten, is NEAT nog steeds verantwoordelijk voor het grootste gedeelte van energieverbruik.
Sedentaire mensen (die veel zitten) hebben alsnog een NEAT van ongeveer 15%. In contrast: NEAT kan bijna 50% van het algehele energieverbruik in extreem actieve mensen omvatten!
Weinig bewegen of heel veel maakt veel uit voor je energieverbruik
NEAT: de verklaring voor een 'traag' of 'snel' metabolisme
NEAT is in feite de factor die bepaalt of een persoon een ‘snel’ of ‘traag’ metabolisme heeft. Elk van ons adapteert op andere wijze aan een calorisch overschot of tekort. De een zal in een calorietekort onbewust veel minder gaan doen dan een ander in hetzelfde tekort, waarbij NEAT omlaag gaat.
In een calorisch tekort zullen de meeste mensen bijvoorbeeld minder zin hebben in ver lopen voor boodschappen, of in stofzuigen. Het gaat hier dus niet om een verandering in BMR, maar een verandering in NEAT.
Hetzelfde geldt in een calorieoverschot: Iemand die heel moeilijk aan denkt te kunnen komen, zal onbewust veel meer compenseren. Bijvoorbeeld heel snel lopen, vaker rennen, tussendoor sprongetjes maken, steeds op tafel tikken, wiebelen op je stoel, friemelen met je handen, tikken met je voet, veel activiteiten ondernemen.
Als je dit niet meerekent, kunnen hardgainers zelfs onbewust toch in een tekort zitten en afvallen, omdat ze zoveel onbewust bewegen.
Dit verschil in NEAT verklaart ook waarom de ene persoon zowat alles kan eten zonder aan te komen en een ander niet.
Onderzoek over NEAT
De beste manier om dit uit te leggen is om een klassieke studie over NEAT hierbij aan te halen. Het doel van de onderzoekers was om te bepalen hoeveel van een energieoverschot van 1000 calorieën, wordt gecompenseerd door onbewuste activiteit (NEAT). Voor dit doel bekeken ze een set van 16 jonge en gezonde mannen en vrouwen, die niet trainden, die in een 1000 calorieën overschot werden geplaatst, gedurende 8 weken.
Het bleek dat één van de mannen tot wel 70% van het overschot (692 calorieën om precies te zijn!) kon compenseren. Dit was voornamelijk door een toename van lichaamstemperatuur en véél meer spontane activiteit.
Dit was dus in werkelijkheid een overschot van slechts 300 calorieën voor deze man! Gemiddeld genomen compenseerden de deelnemers van deze studie ongeveer 33% (328 calorieën) van de extra energie.
Gebruik een stappenteller
Een stappenteller maakt je bewust van hoeveel je beweegt op een dag. Blijk je maar 2000 stappen te zetten, terwijl je dacht heel actief te zijn, kan dat ook verklaren waarom je eerder misschien niet afviel bijvoorbeeld.
Het kan je ook alert maken op het steeds minder gaan bewegen in een dieet (wat een natuurlijke reactie van je lichaam is om energie te behouden). Dit kun je vervolgens bewust compenseren door een wandeling te gaan maken bijvoorbeeld. Je kunt ook kiezen om de fiets vaker te pakken i.p.v. de scooter of auto.
Leerpunten
- Hoe actief je bent en hoeveel je beweegt, heeft een grote invloed op je totale energieverbruik.
- EAT staat voor Exercise Activity Thermogenesis.
- Onder EAT verstaan we: De energie die je verbruikt met sporten en beweging, zoals wandelen, fietsen, roeien, fitnessen etc.
- NEAT staat voor Non Exercise Activity Thermogenesis.
- Onder NEAT valt alle beweging die je meestal vooral onbewust uitvoert.
- NEAT is de meest variabele factor binnen de energiebalans en het allerbelangrijkste om rekening mee te houden.
- Zelfs bij mensen die héél veel sporten, is NEAT nog steeds verantwoordelijk voor het grootste gedeelte van energieverbruik.
- NEAT is in feite de factor die bepaalt of een persoon een ‘snel’ of ‘traag’ metabolisme heeft.
- Mensen die moeilijk aankomen bewegen vaak onbewust erg veel. Ze compenseren het grootste deel van hun energieoverschot.
- Een stappenteller maakt je bewust van hoeveel je beweegt op een dag.
- Een daling van onbewuste beweging is bewust te compenseren met activiteit, zoals een wandeling, of de fiets pakken i.p.v. de scooter of auto.